Sınav rehberleri

YKS Çalışma Programı: TYT ve AYT İçin Yıllık ve Haftalık Plan

YKS'ye kaç ay kala nasıl başlanır? Konu, tekrar ve deneme dönemleri, okulla uyumlu haftalık şablon, son 12 hafta tablosu ve alanına göre TYT–AYT dengesi.

Neşeli bir ifadeyle oturan, beyaz, turuncu ve koyu lekeli bir kedi
Bu sayfada
  1. YKS nasıl bir sınav? TYT, AYT ve YDT kısaca
  2. YKS'ye kaç ay kala başlamalı? Yıllık planın üç dönemi
  3. Okula giden 12. sınıf öğrencisi için haftalık YKS çalışma programı
  4. Son 12 hafta: YKS deneme dönemi planı
  5. Deneme sınavları ve hata defteri: netini asıl artıran kısım
  6. Alanına göre TYT–AYT dengesi: sayısal, eşit ağırlık, sözel, dil
  7. Tükenmişlik ve dinlenme günü: uzun bir yılı bitirebilmek
  8. Study Buddy Cat bu programa nasıl uyar?
  9. Sık sorulan sorular

Kısaca

  • İşe yarayan bir YKS çalışma programı yılı üç döneme böler: konu çalışma, tekrar ve son 12 haftadaki deneme dönemi; soru çözmek ve aralıklı tekrar her dönemde programın içindedir.
  • Okula giden bir 12. sınıf öğrencisi için hafta içi 2–3 saat, cumartesi 5–6 saat odaklı çalışma ve haftada bir dinlenme günü sürdürülebilir bir başlangıçtır.
  • Denemenin değeri netinde değil analizindedir: her yanlışı türüne göre ayır, hata defterine yaz ve aynı soruyu aralıklarla yeniden çöz.
  • Sınav tarihi, oturum saatleri, soru sayıları ve puan hesabı her yıl ÖSYM'nin YKS kılavuzunda ilan edilir; programını resmî kaynağa göre kur.

İşe yarayan bir YKS çalışma programı yılı üç döneme böler. Önce konuları soru çözerek öğrenirsin, sonra öğrendiklerini aralıklı tekrarla kalıcı hâle getirirsin, son 12 haftada da ağırlığı deneme sınavlarına ve hata analizine verirsin. Okula giden bir 12. sınıf öğrencisi için gerçekçi bir başlangıç noktası şu: hafta içi okuldan sonra 2–3 saat, cumartesi 5–6 saat odaklı çalışma ve haftada bir dinlenme günü.

YKS'ye kaç ay kala başladığın, programın biçimini değiştirir ama mantığını değiştirmez. Önünde 9–10 ay varsa üç dönem rahatça sığar. Altı ay kaldıysa konu ve tekrar dönemlerini birleştirirsin. Üç ay kaldıysa doğrudan son 12 hafta planına geçer, eksik konuları sana en çok net kazandıracaklar arasından seçersin.

En sık yapılan hata, programı yalnız yeni konular üzerine kurup tekrarı ve deneme analizini sona bırakmaktır: konular biter, ama ilk çalışılanlar o güne kadar çoktan unutulmuştur. Bu yüzden aşağıdaki her şablonda tekrar ve soru çözümü, yeni konuyla aynı haftada yer alır.

YKS nasıl bir sınav? TYT, AYT ve YDT kısaca

YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı), ÖSYM'nin yaptığı ve üç oturumdan oluşan üniversite giriş sınavıdır. Hangi oturumlara gireceğin, çalışma saatini nasıl böleceğini belirler.

OturumKimler girer?Neyi ölçer?
TYT (Temel Yeterlilik Testi)HerkesTürkçe, temel matematik, sosyal bilimler ve fen bilimleri; okuduğunu anlama, temel kavramlar, problem çözme
AYT (Alan Yeterlilik Testleri)Sayısal, eşit ağırlık ya da sözel puanla lisans programı hedefleyenlerMatematik, fen bilimleri, Türk dili ve edebiyatı–sosyal bilimler-1 ve sosyal bilimler-2 testlerinden alanına uygun olanlar
YDT (Yabancı Dil Testi)Dil puanıyla öğrenci alan programları hedefleyenlerSeçtiğin yabancı dilde kelime, dil bilgisi, çeviri ve okuduğunu anlama

Bu yapının programına üç etkisi var:

  • TYT herkesin sınavıdır. Lisans puan türlerinin hepsinde TYT de hesaba katılır; ön lisans programları ise yalnız TYT puanıyla öğrenci alır. Hangi alanda olursan ol, TYT'yi ertelemek pahalıya patlar.
  • AYT, alan kararınla şekillenir. Sayısal öğrencisinin sosyal bilimler-2 testine, sözel öğrencisinin fen testine çalışması gerekmez; alanını erkenden netleştir.
  • Diploma notun da sayılır. Ortaöğretim başarı puanın (OBP) yerleştirme puanına eklenir; okul derslerini tamamen bırakmak bu yüzden de iyi bir fikir değildir.

Sınav tarihleri, oturum saatleri, soru sayıları, süreler, başvuru ücreti ve puanların nasıl hesaplandığı her yıl ÖSYM'nin YKS kılavuzunda ve sınav takviminde ilan edilir (osym.gov.tr). Kurallar değişebileceği için programını kurmadan önce o yılın kılavuzunu oku. Hedeflediğin bölümlerin geçmiş yıllardaki başarı sıralamalarına da YÖK Atlas üzerinden bakabilirsin.

YKS'ye kaç ay kala başlamalı? Yıllık planın üç dönemi

Herkes için doğru tek bir başlangıç ayı yok; önemli olan, kalan süreyi dönemlere doğru bölmek. Son sınıfa başlarken önünde kabaca 9–10 ay olur ve bu süre üç dönemin hepsine yeter.

DönemSınava kalan süre (yaklaşık)Ana işDeneme
Konu çalışma10–5 ayEksik konuları öğrenmek, her konudan hemen sonra o konunun sorularını çözmekİki haftada bir TYT denemesi, arada branş denemeleri
Tekrar ve pekiştirme5–3 ayKalan konuları bitirmek, eski konuları aralıklı tekrar etmek, karışık soru çözmekHaftada bir TYT, iki haftada bir AYT
Deneme dönemiSon 12 haftaDeneme, analiz, hata defteri ve eksik kapatmaHaftada 2–4 deneme (ayrıntısı aşağıda)

Dönemlerin arasında keskin bir çizgi yok: konu döneminde de her hafta bir tekrar bloğu olur, deneme döneminde de eksik konu kapatılır. Değişen, haftalık zamanın bölünüşüdür.

Tekrarın ilk günden programda olmasının nedeni basit: aynı çalışma süresini tek seferde yığmak yerine günlere ve haftalara yaymak, bilgiyi çok daha uzun süre akılda tutar. Cepeda ve arkadaşlarının (2006) çok sayıda deneyi bir araya getirdiği değerlendirme, bu aralıklı tekrar etkisini tutarlı biçimde gösterir.

Yıllık planını beş adımda kur

  1. Hedefini netleştir. Alanını ve hedeflediğin 3–5 bölümü seç; bu bölümlerin geçmiş yıllardaki sıralamalarına bak.
  2. Konu listesini çıkar. TYT'nin ve alanının AYT derslerinin konularını tek tek yaz; her konuyu "biliyorum", "yarım" ya da "hiç bilmiyorum" diye işaretle.
  3. Haftaları say. Sınava kalan haftaları say ve son 12 haftayı deneme dönemine ayır. Kalan haftalara "yarım" ve "hiç" konuları dağıt; zor ve sık soru gelen konuları erken haftalara koy.
  4. Her haftaya tekrar koy. Yeni konuların yanına, bir gün, üç gün ve bir hafta önce bitirdiğin konuların kısa tekrarını yerleştir.
  5. Ayda bir gözden geçir. Planın gerisinde kaldıysan önceliği düşük konuları sona bırak ya da listeden çıkar; son 12 haftayı konu çalışmasına harcama.

Geç mi başladın?

Altı ay kaldıysa konu ve tekrar dönemlerini birleştir: her konuyu bitirir bitirmez karışık soruya geç. Üç dört ay kaldıysa bütün konuları bitirmeye çalışma; sık soru gelen ve sana en kısa sürede net kazandıracak konuları seç, ilk haftaları en kritik eksiklere ver, ardından son 12 hafta planına geç.

Okula giden 12. sınıf öğrencisi için haftalık YKS çalışma programı

Okul, ödev ve yazılılar varken hafta içi uzun saatler gerçekçi değil. Aşağıdaki şablon, konu dönemindeki bir hafta için okul günlerinde 2–3 saat, cumartesi 5–6 saat odaklı çalışma öngörür. Buradaki blok, 40–50 dakikalık çalışma ve ardından gelen 10 dakikalık moladır. Kendi saat sayını belirlemek için günde kaç saat ders çalışmalı yazısına bakabilirsin.

Gün1. blok2. blok3. blokGün sonu (10–15 dk)
PazartesiTYT Matematik: yeni konuAynı konudan soruParagraf (20–25 soru)Günün yanlışlarını hata defterine yaz
SalıBirinci alan dersi: yeni konuAynı konudan soruDünkü konunun kısa tekrarıHata defteri
ÇarşambaTYT Türkçe ya da sosyal: konu ve soruİkinci alan dersi: yeni konuParagrafHata defteri
PerşembeAYT Matematik ya da üçüncü alan dersi: yeni konuAynı konudan soruGeçen haftanın konularından karışık soruHata defteri
CumaHaftanın konularından karışık soruHata defterindeki soruları yeniden çözSerbestGelecek haftanın planı
CumartesiDeneme: bir hafta TYT, diğer hafta branş denemeleriDeneme analiziZayıf olduğun dersten konu ve soruHata defteri
PazarDinlenme günü———

"Alan dersi" satırlarını kendi alanına göre doldur. Kursa ya da etüde gittiğin günlerde akşam bir soru bloğu ve hata defteri yeter. Dinlenme günü pazar olmak zorunda değil; yeter ki haftada bir gün gerçekten boş kalsın.

Her çalışma gününü aynı şekilde aç: ilk 5–10 dakikada kitabı kapatıp dünkü konunun ana fikirlerini ve formüllerini hatırlamaya çalış, sonra kontrol et. Bu aktif hatırlama, konuyu baştan okumaktan çok daha verimlidir. Yeni konudan sonra da mutlaka aynı konudan soru çöz; konu anlatımı izleyip soruya geçmemek en çok zaman kaybettiren alışkanlıklardan biridir. Tekrarları planlamayı aktif hatırlama ve aralıklı tekrar yazısında, genel bir program kurmayı da ders çalışma programı nasıl hazırlanır yazısında anlattık.

Son 12 hafta: YKS deneme dönemi planı

Son 12 haftada yeni konu azalır, deneme ve analiz artar. Amaç, sınav günü yapacağın işi defalarca prova etmek: belirli bir saatte, belirli bir sürede, optik formla soru çözmek.

Sınava kalanOdakDenemeTekrar
12–10 haftaKalan eksik konuları kapat, zayıf derse ek blok verHaftada 1 TYT + 1 AYT (dil alanında YDT)Hata defterine haftada iki tur
9–7 haftaDenemelerde tekrar eden hatalara göre konu tekrarıHaftada 2 TYT + 1 AYTHer denemenin analizi aynı gün
6–4 haftaGerçek oturum saatine alış, süre yönetimiHaftada 2 TYT + 1–2 AYT, sınavın yapılacağı saatteHata defterindeki işaretli sorular
3–2 haftaYeni konu yok; formül, kural ve kavram tekrarıHaftada 2–3 deneme, aradaki günler hafifHata defterinin tamamına bir tur
Son haftaHafif tekrar, uyku düzeni, sınav günü hazırlığıEn fazla bir deneme, son 2–3 gün deneme yokKısa özet notlar

Okul devam ediyorsa denemelerin çoğunu hafta sonuna koy; hafta içine tam deneme yerine tek dersin branş denemesi daha kolay sığar. Denemeyi tek oturuşta, telefonsuz ve süre tutarak çöz. Oturum saatlerini o yılın ÖSYM takviminden öğren ve son haftalarda kalkış saatini ona göre ayarla.

Sınav yaklaştıkça uyku pazarlık konusu olmamalı. National Sleep Foundation'ın önerileri 14–17 yaş için gecede 8–10, 18–25 yaş için 7–9 saattir (Hirshkowitz ve ark., 2015). Gece yarısına kadar deneme çözüp sabah okula gitmek, son haftalarda sık yapılan bir hatadır. Kaygın yükseliyorsa sınav stresiyle başa çıkma yazısındaki nefes ve yazma egzersizlerini dene; diğer rehberleri planlama ve sınavlar başlığında bulabilirsin.

Deneme sınavları ve hata defteri: netini asıl artıran kısım

Deneme çözmek, kendini sınamanın YKS'deki karşılığıdır. Roediger ve Karpicke (2006), bir metni yeniden okuyan öğrencilerin kısa vadede iyi göründüğünü, ama iki gün ve bir hafta sonra kendini test eden öğrencilerin daha fazlasını hatırladığını gösterdi. Dunlosky ve arkadaşlarının (2013) öğrenme tekniklerini karşılaştıran kapsamlı değerlendirmesi de kendini test etmeyi ve çalışmayı zamana yaymayı en yararlı iki teknik olarak öne çıkarır; yeniden okuma ve altını çizme ise düşük yararlı bulunmuştur.

Yine de denemenin asıl değeri çözdüğün anda değil, sonrasındaki analizde. Netlerini not et ama tek bir denemeye göre karar verme: sonuçlar denemeden denemeye dalgalanır, son üç denemenin ortalaması çok daha güvenilir bir göstergedir. Boş bıraktığın soruları da yanlışlar gibi incele.

Her yanlışı türüne göre ayır

Hata türüNasıl anlarsın?Ne yaparsın?
Bilgi eksiğiÇözümü okuyunca konuyu bilmediğini fark ediyorsunKonuyu programa geri koy, ardından o konudan 15–20 soru çöz
İşlem ya da dikkat hatasıYolu biliyordun ama işlemde, soru kökünde ("değildir") ya da kodlamada yanıldınHata defterine kısa bir kural yaz: "Olumsuz soru kökünün altını çiz"
Süre ve stratejiSoruyu çözebilirdin ama vakit kalmadı ya da bir soruda takılıp kaldınTurlama yap: ilk turda emin olduklarını çöz, takıldığını işaretleyip geç
Yorum ve okumaParagraf ya da grafik sorusunda iki seçenek arasında kaldınHer gün paragraf çöz; yanlışta doğru seçeneğin metindeki dayanağını bul

Hata defteri nasıl tutulur?

Hata defteri, yanlış yaptığın soruların değil, onlardan çıkardığın derslerin defteridir. Her kayıt dört satırdan oluşsun:

  • Sorunun fotoğrafı ya da kısa özeti, dersi ve konusu
  • Neden yanlış yaptığın (yukarıdaki dört türden hangisi)
  • Doğru çözümün kilit adımı
  • Bir dahakine uygulayacağın kural

Kaydı yazdığın gün soruyu bir kez de çözüme bakmadan yeniden çöz. Sonra aynı soruyu bir gün, üç gün ve bir hafta sonra yine cevaba bakmadan dene; üçünde de doğru çözdüğün soruyu tekrar listesinden çıkar. Böylece hata defteri, aralıklı tekrarın kendisine dönüşür.

Tekrar haftalarında soruları konu konu değil, karışık çöz. Rohrer ve Taylor (2007), matematik problemlerini konuya göre gruplamak yerine karıştırarak çalışan öğrencilerin, çalışırken daha çok zorlanmalarına rağmen bir hafta sonraki testte belirgin biçimde daha başarılı olduğunu buldu. Karışık soruda önce "bu hangi yöntemle çözülür?" sorusunu yanıtlaman gerekir; YKS'de de durum tam olarak budur.

Alanına göre TYT–AYT dengesi: sayısal, eşit ağırlık, sözel, dil

Ne kadar TYT, ne kadar AYT çalışacağın alanına ve eksiklerine bağlı. TYT her puan türüne girdiği ve konuları AYT'nin temelini oluşturduğu için konu döneminin başında daha çok yer kaplar; konular ilerledikçe ağırlık alan derslerine kayar. Aşağıdaki tablo bir başlangıç noktası; denemelerdeki netlerine göre değiştir.

Alan (puan türü)TYT'ye ek olarak girdiğin testlerKonu döneminde haftalık blok dağılımıDikkat
Sayısal (SAY)AYT Matematik, AYT Fen BilimleriKabaca üçte biri TYT, üçte ikisi AYTMatematik her gün; fizik, kimya ve biyolojiyi haftaya dağıt
Eşit ağırlık (EA)AYT Matematik, Türk Dili ve Edebiyatı–Sosyal Bilimler-1Kabaca yarı yarıyaMatematik en çok zamanı ister; edebiyattaki ezber kısımlarını aralıklı tekrara bağla
Sözel (SÖZ)Türk Dili ve Edebiyatı–Sosyal Bilimler-1, Sosyal Bilimler-2Kabaca yarı yarıyaTarih ve coğrafyada aralıklı tekrar şart; TYT temel matematiği bırakma
Dil (DİL)YDTTYT ile YDT arasında dengeliHer gün kelime tekrarı ve okuma; düzenli YDT denemesi

Hangi alanda olursan ol, iki TYT alışkanlığı sınava kadar her gün programda kalsın: 20–25 paragraf sorusu ve kısa bir temel matematik ya da problem bloğu. İkisi de bir haftada gelişmez, ama her gün az çalışıldığında istikrarlı biçimde gelişir. Dil öğrencisiysen DİL puanında da TYT'nin hesaba katıldığını unutma; Türkçe ve sosyal bilimleri programdan çıkarma.

Tükenmişlik ve dinlenme günü: uzun bir yılı bitirebilmek

YKS hazırlığında asıl risk bir haftalık gevşeklik değil, aylarca dinlenmeden çalışıp sonunda tamamen bırakmaktır. Bu yüzden dinlenme bir ödül değil, programın parçasıdır.

  • Haftada bir tam dinlenme günü planla ve o gün suçluluk duymadan dinlen. Planlı bir boş gün, plansız kaçırılan üç günden iyidir.
  • Çalışma süreni yavaş artır. Bir haftada iki saatten altı saate sıçramak yerine haftadan haftaya küçük adımlarla ilerle.
  • Molada ekrandan uzaklaş: kalk, su iç, birkaç dakika yürü; telefonda kaydırmak çoğu zaman dinlendirmez.
  • Spor, arkadaşlar ve hobiler kısalsın ama bitmesin. Bunlar olmadan uzun bir yılı sürdürmek çok daha zor.
  • Kendini kendinle kıyasla. Sosyal medyadaki net ve saat paylaşımları seçilmiş anlardır; senin ölçün geçen ayki hâlin.

Tükenmişliğin işaretleri genelde şunlardır: aynı sayfayı defalarca okuyup bir şey anlamamak, çalışma saatin artarken netlerin düşmesi, uykuya dalamamak ya da sabah kalkamamak, masaya oturmayı düşünürken bile gerilmek. Bunları birkaç gün üst üste yaşıyorsan yükü 2–3 gün yarıya indir, uykunu düzelt ve programa daha kısa bloklarla geri dön.

Kaygı, umutsuzluk ya da uyku ve iştah sorunları haftalarca sürüyorsa bunu tek başına taşımaya çalışma. Okulundaki rehber öğretmeninle (psikolojik danışman), ailenle ya da bir doktorla konuş. Bu bir zayıflık değil, uzun bir hazırlık sürecinde kendine gösterdiğin özen.

Study Buddy Cat bu programa nasıl uyar?

Programı kâğıda yazmak kolay; zor olan, her gün uygulanıp uygulanmadığını görmek. Study Buddy Cat bir ders çalışma sayacıdır: odaklandığın her dakika kedine 1 mama olur. Bu yazıdaki planla doğrudan eşleşen kısımları şunlar:

  • Günlük hedef ve dinlenme günü: Günlük hedefini (5–360 dakika) şablondaki okul günü süresine göre koy, çalışma günlerini seç. Seçmediğin günler dinlenme günü olur ve serini bozmaz.
  • Dersler: TYT Matematik, Paragraf, AYT Fizik gibi dersleri ayrı renklerle ekle. Haftalık özetteki ders dağılımı, planladığın TYT–AYT dengesini gerçekten tutturup tutturmadığını gösterir.
  • Seri: Beklenmedik bir gün kaçırırsan seri kalkanın varsa o günü korur; yoksa çoğu zaman ertesi gün çalışarak serini kurtarabilirsin. Seri kırılsa bile yalnız sayaç sıfırlanır, kedinle bağın yerinde kalır.
Günlük hedef seçme ekranı: 1, 2 ve 3 saatlik seçenekler
Günlük hedefini okul günündeki çalışma süresine göre seç.

Sık sorulan sorular

YKS'ye kaç ay kala başlamalıyım?

En rahatı son sınıfın başı ya da daha öncesi; kabaca 9–10 ay üç dönemin hepsine yeter. Daha geç başladıysan dönemleri sıkıştır: altı ay kala konu ve tekrarı birleştir, üç ay kala doğrudan son 12 hafta planına geç.

YKS için günde kaç saat çalışmalıyım?

Okula giden bir 12. sınıf öğrencisi için hafta içi 2–3, cumartesi 5–6 saatlik odaklı çalışma iyi bir başlangıç. Saati değil odaklı dakikayı say: telefona bakarak geçen üç saat, gerçekten çalışılan iki saatten az iş çıkarır.

Haftada kaç deneme çözmeliyim?

Konu döneminde iki haftada bir TYT denemesi ve arada branş denemeleri yeter; son 12 haftada haftada 2–4 denemeye çıkılır. Analiz edemeyeceğin kadar çok deneme çözme; her denemenin analizine en az bir blok ayır.

Önce TYT'ye mi, AYT'ye mi çalışmalıyım?

İkisini birlikte yürüt, ama başta TYT'ye daha çok yer ver; konular ilerledikçe ağırlığı alanının AYT derslerine kaydır. Paragraf ve temel matematik ise sınava kadar her gün programda kalsın.

11. sınıftayım ya da mezunum; bu program bana uyar mı?

Evet, yalnız ölçek değişir. 11. sınıftaysan konu dönemini okul derslerinle paralel ve daha az saatle yürüt, haftalık tekrarı şimdiden alışkanlık hâline getir. Mezunsan okul saatleri sana kalır; şablonu sabaha ve öğleden sonraya yayarak blok sayısını artırabilirsin, ama dinlenme gününü ve deneme analizini koru.

Kaynaklar ve ek okumalar

  1. Roediger, H. L., & Karpicke, J. D. (2006). Test-enhanced learning: Taking memory tests improves long-term retention. Psychological Science, 17(3), 249–255.
  2. Cepeda, N. J., Pashler, H., Vul, E., Wixted, J. T., & Rohrer, D. (2006). Distributed practice in verbal recall tasks: A review and quantitative synthesis. Psychological Bulletin, 132(3), 354–380.
  3. Dunlosky, J., Rawson, K. A., Marsh, E. J., Nathan, M. J., & Willingham, D. T. (2013). Improving students' learning with effective learning techniques: Promising directions from cognitive and educational psychology. Psychological Science in the Public Interest, 14(1), 4–58.
  4. Rohrer, D., & Taylor, K. (2007). The shuffling of mathematics problems improves learning. Instructional Science, 35(6), 481–498.
  5. Hirshkowitz, M., Whiton, K., Albert, S. M., et al. (2015). National Sleep Foundation's sleep time duration recommendations: Methodology and results summary. Sleep Health, 1(1), 40–43.

Başa dön

Bir sonraki çalışma seansını değerli kıl

Study Buddy Cat, onaylanan her odak dakikasını kedine mamaya çevirir. Başlamak için hesap ya da ödeme gerekmez, reklam yok; ara verdiğinde de kedin seni bekler.